Koronaya dair bilgiler
12:39 · 20 Eylül 2021

Korona enfeksiyonu – Koronavirüs böyle bulaşıyor

Koronavirüs özellikle damlacık enfeksiyonu ve aerosoller yoluyla bulaşır. Virüs bulunan yüzeyler yoluyla bulaşma da mümkündür. Burada Koronavirüs’ün hangi bulaşma yollarının olduğunu ve enfeksiyon riskini hangi faktörlerin yükselttiğini açıklıyoruz.

Koronavirüs insandan insana bulaşabiliyor. Koronavirüs başta solunum yolları üzerinden olmak üzere farklı yollardan bulaşabilir. Enfeksiyon riski farklı faktörlere bağlıdır. Örneğin enfekte olan kişinin soluduğu virüs parçacıklarının miktarı enfeksiyon risk düzeyini belirleyen bir faktördür. Hasta kişiyle olan temas süresi de önemli olabilir, ya da hasta kişiyle buluşulan yerin neresi olduğu: Koronavirüs bulaşması kapalı mekânlarda açık havada olduğundan çok daha fazladır. Aynı şekilde örneğin İngiltere kaynaklı Koronavirüs mutasyonları gibi olanların insandan insana bulaşmasının şimdiye kadar bilinen virüs tipinden daha kolay olduğu tahmin ediliyor.

Damlacık yoluyla bulaşan COVID 19 enfeksiyonu

Korona’nın ana bulaşma yolu damlacık enfeksiyonu üzerinden gerçekleşir. Enfekte olan kişi öksürme, hapşırma ya da konuşma sırasında etrafa virüs yüklü damlacıklar saçar. Bunlar 1,5 metre kadar bir alana yayılır ve yüzeylere yerleşir. Bu damlacıklar yakında bulunan başka kişilerin ağzına, burnuna ve gözlerine de ulaşarak bu kişilerde enfeksiyona yol açabilirler.

Damlacık yoluyla bulaşan Korona enfeksiyonu.

Kişi, enfekte olan kişinin ne kadar yakınında bulunursa kendisine o kadar çok bulaşıcı damlacık ulaşabilir. En az 1,5 metre mesafe bırakılması enfeksiyon olasılığını azaltır. Bu nedenden ötürü başka insanlarla buluşursak AHA formülündeki birinci A çok önemlidir: Abstand halten (Mesafe bırakmak). Mesafe kuralları ne kadar tutarlı bir şekilde yerine getirilirse Koronavirüs’ün bulaşma olasılığı o kadar azalır.

Aerosol yolu ile Korona bulaşması

Korona’nın aerosoller yoluyla bulaşması da mümkündür. Aerosol yoluyla bulaşma ile damlacık yoluyla bulaşma benzeri süreçler olup, aralarında kesin bir ayırım yoktur. Aerosoller havada asılı ve 5 mikrometreden küçük olan damlacık parçacıklarıdır. Konuşma, ama en çok kahkaha atma ya da şarkı söyleme sırasında bunlar etrafa saçılabilir ve uzun bir süre havada asılı kalabilirler. Birden fazla insanın bulunduğu mekânlarda bu nedenle düzenli aralıklarla havalandırma yapılmalıdır. Bu mekânlarda özellikle de uzun bir süre, birden fazla kişi birarada bulunuyorsa enfeksiyon riski daha yüksek olur. Maske takmak ek bir koruma sağlayabilir. Maske takan enfekte olan kişinin maskesi damlacık ve aerosollerin bir bölümünü tutarak koruma olmadan olacak hızlı yayılmayı engelleyebilir. FFP 2 tipi maskeler gibi maskeler hatta maske takan kişinin kendisini de muhtemel bulaşmaya karşı korurlar. Daha çok bilgi: hier.

Diğer bulaşma yolları: Yüzeyler üzerinden Koronavirüs bulaşması

Koronavirüslerin yüzeyler üzerinden bulaşması da mümkündür. Koronavirüsleri metal, cam ya da plastik gibi cansız yüzeylerde de yaşayabilirler. COVID 19 hastası kişi bu tür bir yüzeye doğrudan hapşırır ya da öksürürse yüzey belli bir süre bulaşıcıdır. Virüslerin ne kadar bir süre yaşadıkları özellikle ısı, havanın nem oranı ya da yüzey dokusuna göre değişir. Koronavirüslerin yüzeylerde ne kadar süre ile yaşayabildikleri henüz tam açıklanmış değildir ve halen araştırılmaktadır. Amerikalı bir çalışma grubunun (İngilizce) laboratuvar çalışmaları Koronavirüs’ün çelik ve plastik yüzeylerde yoğun kontaminasyon oluşturması halinde bulaşıcılığını iki ya da üç gün kadar koruduğunu ortaya koymuştur. Enfekte olmayan kişi kontamine yüzey ile temas etmesinden kısa bir süre sonra ellerini ağız, burun ya da gözlerine götürürse kendisine Koronavirüs bulaşabilir ve bizzat hastalık belirtileri geliştirebilir. Bu nedenden ötürü ellerin düzenli olarak ve titizlikle yıkanması hastalığın yüzeylerden bulaşmasına karşı korunmak için önemlidir. Kolun dirsek iç kısmı ya da kağıt mendil ile kapatarak öksürme ve hapşırma da bulaşmayı engelleyebilir.

AHA formülü Korona bulaşmasına karşı korur

Korona’nın yukarıda anılan bulaşma yollarından biri üzerinden bulaşma olasılığı AHA formülü (Mesafe, Hijyen, Gündelik Maske) ile azaltılabilir. En az 1,5 metre mesafe kuralına uyar, hijyen kurallarına dikkat eder ve gündelik hayatta maske takarsanız kendinizi ve çevrenizi koruyabilirsiniz. Genişletilmiş AHA+L formülündeki L (lüften= havalandırma yapmak) önemli bir koruma tedbiridir: Titiz bir havalandırma uygulaması aerosoller yoluyla enfeksiyon riskini burada okuyabileceğiniz gibi azaltır. Korona Uyarı Uygulaması’nı da kullanarak (AHA+A) virüsün yayılmasını kontrol altına almaya katkı sağlayabilirsiniz. Çünkü Uygulama (Aplikasyon) enfekte bir kişi ile temasınız olup olmadığını ve bundan bir enfeksiyon riskinin oluşup oluşmadığını tespit etmenize yardımcı olur.

Sizin için ilginç olabilir

Koronavirüs’e ilişkin temel bilgiler

COVID-19 nedir? Buradan; bulaşma yolları, virüsün menşei ve hastalık semptomlarına ilişkin temel bilgileri edinebilirsiniz. Bilgi edinin ve kendinizi koruyun.

Daha fazla bilgi edin

Ateş, öksürük, kırıklık: COVİD-19 şüphesine yol açan belirtiler

Yüksek ateşin yanı sıra, öksürük ve burun akması COVİD-19 hastalığının sıkça görülen belirtileri arasındadır. Ancak bunların dışında hastalığa yakalanıldığının da işareti olabilecek daha başka belirtiler vardır. Bu yazıda, COVİD-19’a yakalandığınızı nasıl anlayabileceğiniz ve hastalığa yakalandığınıza dair şüphenin oluşması durumda ne yapmanız gerektiği konusunda bilgiler bulabilirsiniz.

Daha fazla bilgi edin

Enfeksiyon şüphesinden izolasyona kadar

Yeni tip Koronavirüs enfeksiyonunun bana bulaştığından şüpheleniyorsam ne yapmalıyım? Buradan COVID-19 belirtileri görüldüğünde ne yapılacağı, yeni tip Koronavirüs'ten şüphelenildiğinde nasıl davranılacağı ve karantina ile izolasyon konularında bilgiler bulacaksınız.

Daha fazla bilgi edin