Koronaya karşı koruyucu aşılama
15:46 · 13 Ekim 2021

Koronaya karşı koruyucu aşılama: Gebeler aşı yaptırmalı mı?

Bugün, gebelerin ve emziren annelerin COVİD-19’a karşı prensip olarak aşılanabileceğini öngören bir tavsiye söz konusu değil. Zira günümüz koşullarında bu konuda henüz yeterli veri yok. Bu makalede, gebelere koronaya karşı koruyucu aşı yapılması konusunda yürütülen bilimsel çalışmaların hangi noktaya ulaştığını öğrenebilirsiniz.

Gebelere koronaya karşı koruyucu aşı yapılmasına

Gebeler açısından koronaya karşı koruyucu aşılama yaptırmanın getireceği yararlarla riskleri tartıp karar vermek hiç de kolay değil. Bunun nedeni de her şeyden önce gebelikte COVİD-19 aşı maddelerinin kullanılmasına ilişkin bugüne dek son derece sınırlı verilerin toplanabilmiş olması. Bu yüzden Daimî Aşı Komisyonu (STIKO) gebelikte koronaya karşı koruyucu aşılama konusunda henüz bir genel tavsiyede bulunmadı. Ancak STIKO günümüzde, hastalığa yakalanma riski ve gebelere uygulanacak aşının etkinliği ve güvenliği konusundaki mevcut bilimsel veriler üzerinde, sistematik değerlendirmelerini sürdürüyor. Bu süreç sonuçlandırıldığında, STIKO bu önemli konuya ilişkin bir kez daha görüş belirtecek.

Şu gerçeğin bilinmesinde fayda var: Yukarıda ifade edilenler, gebelerin aşılanmasının STİKO’ya göre somut bir tehlike taşıdığı anlamına gelmiyor. Bunun tek anlamı, günümüz itibarıyla bu konuda elimizde bulunan verilerin STİKO’ya göre bir değerlendirmede bulunmak için henüz yeterli olmaması. BioNTech şirketi tarafından 4.000 gebenin katılımıyla dünya çapında bir araştırma başlatıldı ve ilk sonuçların Ağustos 2022’de elde edilmesi bekleniyor.

Hekiminizle yaptığınız görüşmede yararlarını ve riskleri tartın

Aşılama yaptırıp yaptırmama konusunda verilecek karar, her zaman bireysel bir karardır ve bu karar, görüşüne başvurduğunuz hekiminizle yaptığınız konuşmada alınmalıdır. Burada gündeme getirebileceğiniz önemli sorular şunlar olabilir: Gebelere koronavirüsün bulaşması riski, belli bazı alt hastalıkları bulunduğu için ortalamanın çok üzerinde midir? Özel yaşamında maruz kaldığı yüksek risk nedeniyle, tavsiye edilen genel önlemlerin kendisini koruması yeterince koruyamaması söz konusu olabilir mi?  

Özellikle belli bazı alt hastalıkları bulunan ve bundan dolayı ağır seyretme ihtimali yüksek COVİD-19 hastalığına yakalanma riskine sahip gebelere, hekimlere başvurup aşının yararlarını ve risklerini tartmaları için kapsamlı şekilde aydınlanma ve aşılanma imkânı sunmak çok önemli. Bu imkânın aynı şekilde, özel yaşamındaki koşullar nedeniyle yüksek
riskle karşı karşıya olan kişilere de sunulması önemli. Aşılanmalarının gerekli olduğu durumlarda bunun mRNA aşı maddesiyle, gebeliğin 4.-6. aylarında gerçekleştirilmesi gerekiyor.  Önemli olan diğer bir nokta da şu: Aşılama gebe olduğunuzu henüz bilmediğiniz ve dolayısıyla hesaba katmanızın mümkün olmadığı aşamada yapıldıysa, bu durum yasalar çerçevesinde kürtaja izin veren koşullar arasında yer almıyor.

Koronaya karşı koruyucu aşılama konusunda kimin hangi sorumluluğu taşıdığı sorusu açıklığa kavuşturuldu mu?

Gebelerin koronaya karşı koruyucu aşılanmasıyla bağlantılı yasal sorumluluklar konusu, Enfeksiyondan Korunma Yasası’nın (Infektionsschutzgesetz-IfSG) 60. maddesiyle düzenlenmiştir: Aşı yaptırma tavsiyesi resmi bir kurumdan gelmemiş olsa bile, – genelde aşılama yaptırılması yönünde tavsiyeler STIKO tarafından yayınlanır – sağlıkları COVİD-19 aşısıyla bağlantılı olarak zarar görenlere IfSG’nin 60. maddesi uyarınca devlet tarafından tazminat ödenir. Örneğin sahip olduğu koşullarla bağlantılı olarak resmi aşılanma tavsiyesi almamış olan gebelere veya emziren annelere, ayrıca 12 ila 17 yaşlarındaki gençlere tazminat ödenmesi kararı alınırken, söz konusu yasa maddesi temel alınır.

Diğer ülkeler bu konuya nasıl yaklaşıyor?

ABD gibi kimi ülkeler, gebelerin mRNA aşı maddesiyle aşılanmasına dair bir genel tavsiye kararı almış durumda. Kanada veya Fransa gibi kimi diğer ülkelerde, ayrıca Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) (bu sayfadaki bilgiler sadece İngilizcedir) tarafından, bugün Almanya’da geçerli uygulamada olduğu gibi bazı alt hastalıkları bulunan gebeler açısından, her ayrı vakada aşılamanın riskleri ve yararlarının tartılarak karar alınması öneriliyor.

Emzirme döneminde koronaya karşı koruyucu aşılama

STİKO, emzirme döneminde aşılama konusunda da yeterli veri bulunmadığı gerekçesiyle henüz genel bir tavsiye yayınlamadı. Ancak STİKO’nun değerlendirmelerine göre de emziren annelerin aşılanması durumunda, bunun emzirilen bebek açısında bir risk oluşturması son
derece düşük bir ihtimal.

Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar COVİD-19 aşısı yaptırabilir mi?

Çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar hiç tereddüt etmeden koronaya karşı koruyucu aşı yaptırabilir. Bugün kullanımda olan aşı maddeleri kadınlar üzerinde – çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar da dahil olmak üzere – denendi ve güvenli ve etkili oldukları ortaya çıktı. Paul Ehrlich Enstitüsü’ne göre “ilaca kullanım onayı verilmesi kapsamında, üreme organlarının zarar görmesine ve üremenin etkilenmesine yol açacak her türlü ihtimalin devre dışı bırakılması bağlamında mümkün olan en yüksek güvenlik sağlanmıştır.”

Üretkenliği etkileyen (kısırlığa yol açan) etkenler söz konusu değil

İnternette günümüzde hala koronaya karşı koruyucu aşının üretkenliği etkileyebileceğinin iddia edildiği söylentiler dolaşıyor. Bu ifadeler yanlıştır. Aşı maddelerine kullanım onayı verilmeden önce gerçekleştirilen geniş kapsamlı klinik incelemelerde, kısırlığın ortaya çıkabileceğine dair hiçbir işaret yok.

Sizin için ilginç olabilir

12 yaş ve üzerindekilere koronaya karşı koruyucu aşılama: Hangi çocuklar koronaya karşı koruyucu aşı yaptırmalı?

Avrupa Komisyonu, 12 yaş ve üzerindeki çocuklara da uygulanabilecek koronaya karşı ilk koruyucu aşı maddesine kullanım onayı verdi. Peki bu aşı maddesi ne kadar güvenli? Ve hangi çocuklara uygulanması tavsiye ediliyor? Önemli sorularınıza yanıtları burada bulabilirsiniz.

Daha fazla bilgi edin

Koronaya karşı koruyucu aşılama sonrasında ortaya çıkabilecek aşı reaksiyonları ve yan etkiler

Ateş, halsizlik, baş ağrısı: Bütün diğer ilaçlarda olduğu gibi, aşı maddeleri de vücuda girdikten sonra hoşumuza gitmeyecek reaksiyonların ortaya çıkmasına yol açabilir. Ancak aşı reaksiyonları alışılmadık bir durum değildir ve çoğu zaman kısa bir süre sonra tekrar yavaş yavaş ortadan kalkar. Ağır yan etkiler, aşıya bağlı komplikasyonlar ve aşının verdiği zararlar çok ender görülür. Aşıya bağlı yan etkilerin ortaya çıktığından şüphe duyduğunuzda ne yapabileceğinizi bu makalede öğrenebilirsiniz.

Daha fazla bilgi edin

COVID-19 tedavisi, ilaçlar, uzun vadeli sonuçları

Koronavirüs enfeksiyonunun gerçekleştiği vakaların çoğunda hafif ve ılımlı bir hastalık seyri görülür. Ağır seyreden hastalıkların tedavisi için ise henüz özgül bir tedavi yöntemi yoktur; ancak yine de destekleyici önlemlerin ve kullanılan ilk etken maddelerinin bulunduğuna işaret etmek gerekiyor. Bu makalemizde bu konuda daha geniş bilgiyi okuyabilirsiniz.

Daha fazla bilgi edin